وزير خارجه ايران:به رغم روابط عميق با عراق از مطالبه خسارات جنگ باز نمى ايستيم

دبى- العربيه.نت

منوچهر متكي، وزير امور خارجه ايران روز يكشنبه 30-11-2008 در پارلمان اين كشور حاضر شد تا به سوال داريوش قنبرى نماينده ايلا‌م در باره "دريافت خسارات جنگى از عراق" پاسخ گويد. متكى در اين جلسه با اشاره به بند 7 قطعنامه 598 سازمان ملل در مورد جنگ 8 ساله ايران وعراق (1980-1988) گفت: اين بند، تعيين خسارات را وظيفه سازمان ملل دانسته است. وى توضيح داد: در سال 1370 نماينده دبير كل سازمان ملل به ايران آمد و براساس اسناد و مدارك، خسارات را 97 ميليارد دلا‌ر برآورد كرد. متكى افزود: جمهورى اسلا‌مى همواره به دنبال مطالبه خسارات و غرامات ناشى از جنگ عراق بوده است.

وزير امور خارجه ايران اظهار داشت: در راس اولويتهاى اين وزارت اين است كه عراق را ملزم به دو چيز كند؛ يكى عمل كردن به آنچه كه توافقنامه 1975 الجزائر مقرر داشته است كه مهمتر از همه پايبندى به مرزهاى جغرافيايى مورد توافق است، و ديگرى بازپرداخت خساراتى مى باشد كه "جنگ تحميلى" بر ايران وارد كرده است. متكى با تاكيد بر اينكه "دبير كل وقت سازمان ملل در گزارش مورخ 9-12-1991 عراق را آغازگر جنگ دانسته است"، افزود: ايران هم از طريق محافل بين المللى و هم از راه روابط دو جانبه پيگير دريافت خسارات است.

متكى سپس ياد آور شد: "زمانی که امام خمينی قطعنامه 598 را پذيرفت، فرمود ما همانقدر که در جنگ جدی بوديم در صلح هم جدی هستيم". وى سپس گفت: قرار است کميسيونهای مشترک فنی اجرايی پيش بينی شده در معاهده 1975 الجزائر در يكى دو ماه آينده فعاليت خويش را از سر گيرند.

گزارشها حاكى است نماينده ايلام توضيحات وزير را كافى و قانع كننده ندانست و بررسى مجدد آن را به كميسيون مربوطه احاله كرد. وى پيش از سخنان وزير، هزينه های جنگ براى ايران را رقمی بين 600 تا 1000 ميليارد دلار خسارت برآورد كرد و تلفات انسانی ايران را نيز بالغ بر 220 هزار نفر كشته و 500 هزار نفر زخمى دانست.

قنبرى گفت: اکنون پس از گذشت 20 سال از جنگ، ما همچنان آثار و عواقب جنگ را در کشور مشاهده می کنيم و بسياری از مناطق آلوده به مين پاکسازی نشده است.

گفتنى است توافقنامه الجزائر كه توسط صدام حسين نائب رئيس وقت عراق و محمد رضا شاه پهلوى با نظارت هواري بومدين امضا شد خط تالوگ يا خط القعر شط العرب را به عنوان مرز دو كشور رسميت بخشيد. توافقنامه مذكور از سوى عراق با هدف فروكش ساختن شورش مسلحانه كردهاى شمال عراق به رهبرى ملا مصطفى بارزانى كه در آن زمان از حمايت شاه ايران برخوردار بود، به امضا رسيد.

اين توافقنامه كه با آغاز جنگ 8 ساله عراق – ايران در سال 1980 لغو شد، پس از يك سرى مناقشات بين دو كشور امضا گرديد. پيش از آن، در سال 1969 بغداد به تهران اعلام كرده بود كه شط العرب را در قلمرو خاك عراق مى داند و انحراف تدريجى وطبيعى جريان آب اين شط را به داخل خاك عراق ملحوظ مى دارد، لذا با مرز بودن خط القعر (گودترين و پرحجمترين مسير آب)، موافق نيست. ليكن ايران بر توافق پيشين اين كشور با عثمانى ها در سال 1913 پاى فشرد كه خط القعر را مرز دو كشور در بخش انتهايى شط العرب تلقى كرده بود. هم اكنون اين بخش را ايران "اروند رود" مى نامد، ,ولي گفته می شود که "اروند" طبق شاهنامه فردوسى رودى كوچك در سيستان بوده است.