موضع ايران در برابر غزه: صدور بحران به خارج و تلاش براى رهبرى منطقه ای

تحليل گران ايرانى معتقدند كه تهران از طريق دفاع از مطالبات و مواضع جنبش مقاومت اسلامى فلسطين (حماس) كه يك سازمان هم پيمان با جمهورى اسلامى ايران است، در واقع قصد دارد كه بعضى از بحرانهاى سياسى و اقتصادى داخلى خويش را به خارج صادر كند و در عين حال مى كوشد پيام واضحى را به دولت جديد امريكا و سردمداران كشورهاى عربى بفرستد به اين مضمون كه؛ "ايران نيرويى است كه در منطقه جايگاه ويژه اى دارد".

با اين حال پشتيبانى صريح تهران از حماس و انتقاداتى كه عليه بعضى از كشورهاى عرب دارد، در صورتى كه نتواند توده هاى مردم عرب را با خود همراه كند، مى تواند نتيجه ى عكس دهد و منجر به آن گردد كه دولتهاى نگران عرب، خود را به امريكا نزديكتر سازند.

تحليل گران مى گويند كه محمود احمدى نژاد رئيس جمهور ايران كه چشم به پيروزى در انتخابات رياست جمهورى ژوئن آينده دارد چه بسا كه در اين پشتيبانى، راهى براى خاموش كردن انتقاداتى بيابد كه عليه مديريت اقتصادى او بويژه در سايه كاهش يافتن بهاى نفت بيابد.

احمدى نژاد از بحران غزه براى پرت كردن حواس مردم از كاهشى كه به احتمال قوى در هزينه هاى سال جارى پيش مى آيد استفاده كرد زيرا بهاى نفت از 147 دلار براى هر بشكه در ژوئيه گذشته به 50 دلار رسيد و اين به معناى كاهش شديد اصلى ترين درآمد ايران است.

واشنگتن تهران را متهم به آن مى كند كه در تلاش است به بمب هسته اى دست يابد، حال آن كه ايران اين اتهام را رد مى كند. به احتمال قوى اين مناقشه جايگاه مهمى در ليست اولويت هاى سياست خارجى باراك اوباما رئيس جمهور منتخب امريكا داشته باشد. با اين حال اهميت پرونده غزه مى تواند بر پرونده هسته اى ايران بچربد و اين يكى ديگر از فوايد بحران غزه براى ايران است.

باقر معين تحليل گر سياسى مى گويد: "پيام ايرانيان به واشنگتن اين است كه موضوع در اينجا يك مسئله دادوستد است ما مى توانيم به شما در افغانستان، عراق، لبنان و فلسطين كمك كنيم به شرط آن كه روابط فى مابين ايران و امريكا خوب شود.

اين تحليل گر مقيم لندن مى افزايد: "پيام ايران همچنين اين است كه ما يك نيروى منطقه اى هستيم كه بايد از سوى شما به رسميت شناخته شويم و در اين سطح با ما سخن گوييد تا ما هم در امورى كه نياز به ما داريد كمكتان كنيم".

مسئولان ايرانى نبردهاى غزه را با مقاومت حزب الله لبنان در برابر حملات اسرائيل در سال 2006 تشبيه و مقايسه مى كنند. ايران در پايان آن جنگ اعلام پيروزى كرد چرا كه حزب الله به رغم آسيب هاى وارده همچنان پابرجا باقى مانده بود.

معين مى گويد: "طبيعتاً جنگ 2006 ايرانيان را به اين دلگرم و اميدوار كرده است كه اگر حماس پايدارى كند شكست نخواهد خورد".

بحران غزه و جريان تندرو

غزه كه تا كنون براثر حملات اسرائيل 574 كشته از فلسطينيان داشته است از سوى ايرانيانى كه همچون بسيارى ديگر از مسلمانان دچار يأس و نااميدى شده اند با همدردى و احساس همبستگى مواجه شده است. آنان، چنين واكنشى را، بخشى از واكنشهاى جهانى براى پايان دهى به جنگ تلقى مى كنند.

تندروها نسبت به سايرين در حمايت از فلسطين حرارت بيشترى از خود نشان مى دهند زيرا پشتيبانى از فلسطين را يكى از ستونهاى انقلاب اسلامى مى دانند و معتقدند كه با نام فلسطين است كه ايران خود را در موقعيت رهبرى جهان اسلام قرار مى دهد.

آيت الله خامنه اى بعضى از كشورهاى عربى را به دليل عدم تلاش كافى براى غزه سرزنش كرد و از مسلمين خواست كه هر چه توان دارند براى دفاع از غزه بكار گيرند.

ايرانيان تندرو تظاهراتى را در جلوى سفارتخانه هاى اردن و مصر برگزار كردند اين دو كشور با اسرائيل پيمان صلح بسته اند.

اسرائيل ايران را متهم به آن مى كند كه آتش بيارى معركه را برعهده دارد و حماس را مسلح مى كند اما تهران كه اسرائيل را به رسميت نمى شناسد مى گويد از حماس فقط پشتيبانى معنوى و مادى مى كند.

بعضى از ناظران معتقدند كه اين ابهام وجود دارد كه آيا ايران حماس را به عدم تمديد آتش بس تشويق كرده است و نيز وادار به موشك پرانى نموده است يا خير؟

بعضى ديگر نيز مى گويند نقش ايران در اين ميان هر چه كه باشد، خونريزيهاى كنونى موجب فروكش كردن تلاشهاى صلح بين اسرائيل و دولت فلسطين از يك سو و اسرائيل با سوريه از سوى ديگر شده است اين هر دو تلاش موجب نگرانى ايران بود زيرا باعث تضعيف هم پيمانان منطقه اى ايران مى شد.

يك ديپلمات غربى كه از ذكر نام خويش خوددارى كرد گفت: " در ايران احساس مى كند كه راه محافظت از سطح نفوذ ايران در منطقه اين است كه يك حزب الله قوى و يك جنبش حماس قوى در كار باشند" وى مى افزايد " اگر نبردهاى حماس يا حزب الله لبنان با اسرائيل خاتمه يابد، براى ايران فاجعه اى استراتژيك خواهد بود".

وى گفت: "تلاش كردند كه از اين موضوع براى جلوگيرى از شكاف بين شيعيان و سنيان در منطقه جلوگيرى كنند و قدرى هم به حكومتهاى سنى فشار آورند تا از ميزان دشمنى خود بكاهند. ليكن مى توانيم بگوييم كه اين تلاشها نتيجه عكس داده است".

يك تحليل گر ايرانى گفته است: " بازى بسيار خطرناكى است حكومتهاى عربى از سويى بايد دريابند كه بايد ايران را كاملاً جدى بگيرند و از سوى ديگر مجبورند به دليل كاهش يافتن محبوبيت داخلى خودشان، به امريكا نزديكتر گردند".

حميد رضا جلائى پور استاد دانشگاه تهران معتقد است كه اقدامات اسرائيل، تندروان ايران و منطقه را قويتر مى كند و ميانه روها را به حاشيه مى راند.