11 ماه از آغاز ناآرامی های سوریه می گذرد، اما نیروهای امنیتی وفادار به بشار اسد با بی توجهی به خواست جامعه جهانی برای پایان دادن به خشونت، کماکان دست به کشتار شهروندان بی گناه کشورشان می زنند. ادامه کشتار مخالفان سوریه و شکست تلاش های کشورهای عربی در حل بحران این کشور موجب شد تا "بان کی مون "دبیر کل سازمان ملل و "نبیل العربی" دبیر کل اتحادیه عرب روز پنج شنبه هفته گذشته "کوفی عنان " دبیرکل سابق سازمان ملل متحد (1997_2006) را با توجه به کارنامه مثبتی که در حل برخی از بحران های آفریقا دارد، به عنوان نماینده خود در امور سوریه تعیین کنند.

دبیر کل سازمان ملل و اتحادیه عرب سعی دارند با همکاری کوفی عنان طرح اتحادیه عرب مبنی بر اقناع اسد برای کناره گیری از قدرت را عملی و به بحران این کشور پایان دهند. اما برخی از ناظران براین باورند که ماموریت عنان در حل بحران سوریه شبیه یک امری محال است و نباید به آن امیدوار بود.

چرا که پیش از این دیپلمات های عالی رتبه ترکیه و اتحادیه عرب با اسد دیدارکردند، اما این دیدارها بدون دست یافتن به نتیجه مثبت پایان یافتند.

اما برخی دیگر از ناظران براین باورند که کوفی عنان از لحاظ دیپلماتیک مافوق مقامات ترکیه و اتحادیه عرب قرار دارد و با هیچ یک از طرفهای درگیر رابطه نزدیکی ندارد، همچنین کسی نمی تواند کوفی عنان را متهم به حمایت از یک طرف درگیر کند. لذا می توان به ماموریت عنان در سوریه امیدوار بود.

گفتنی است دبیر کل سابق سازمان ملل در سال 2002 موفق شده بود طی تماس تلفنی با بشار اسد رئیس جمهوری سوریه ، رضایت وی را در خصوص بازگشت بازرسان آژانس هسته ای به عراق جلب کند.

این درحالی بود که اسد از متحدان اصلی صدام حسین به حساب می آمد. در واقع کوفی عنان پس از انتخاب شدن به عنوان دبیر کل سازمان ملل توانست بسیاری از اختلافات میان نیجریه و کامرون درباره تسلط بر شبه جزیره "باکاسی" که سرشار از منابع نفتی است را حل و فصل کند.

همچنین وی پس از ترک سمت دبیر کلی سازمان ملل توانست در حل بحران پس از انتخابات سال 2007 "کنیا" که منجر به کشته شدن 1220 تن از شهروندان این کشور شده بود تاثیر گذار باشد.

با این حال بحران سوریه که بنا به گفته مسئولان سازمان ملل تاکنون بیش 5400 تن از شهروندان سوری در آن کشته شده اند غیر قابل مقایسه با کنیا است. لذا به نظر می رسد حل بحران سوریه توسط کوفی عنان بسیار سخت تر از حل بحران کنیا ویا حل اختلافات مرزی میان نیجریه – کامرون باشد.

به عنوان مثال اختلاف موجود میان کشورهای عضو شورای امنیت درباره سوریه را می توان یکی از مهمترین مشکلات پیش روی کوفی عنان دانست. زیرا روسیه و چین تاکنون دوبار با وتو کردن قطعنامه های سازمان ملل علیه سوریه ، تمام تلاش های بین المللی برای پایان دادن به جنایات ضد بشری حکومت دمشق علیه شهروندان سوری را خنثی کرده اند.

حمایت برخی کشورهای عربی با مسلح شدن مخالفان سوریه یکی دیگر از مشکلاتی است که دبیرکل سابق سازمان ملل را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.

لازم به ذکر است که سعود الفیصل وزیر امور خارجه عربستان سعودی پس از برگزاری کنفرانس "دوستان سوریه" در تونس به صراحت از مسلح کردن مخالفان بشار اسد حمایت و آن را یکی از بهترین راه های پایان دادن به حکومت بشار دانست.

درهمین راستا "رشید خالدی" استاد دانشگاه کلمبیا با ابراز نا امیدی از ماموریت کوفی عنان درسوریه تصریح کرد:" بشار هنوز قدرتمند است و مخالفان وی ضعیف هستند." با توجه به این مسائل تصور می شود در صورت شکست ماموریت کوفی عنان در اقناع اسد برای کناره گیری از قدرت، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس همراه با متحدان غربی خود تمام راه حل های دیپلماتیک باقی مانده را مورد بررسی قرار دهند و این به آن معنا خواهد است که احتمال حمله نظامی خارجی به سوریه و یا وقوع جنگ داخلی قوت خواهد گرفت.

ترجمه : صادق حمزه