در حالى که سه ساعت از محاکمه خالد شيخ محمد و 4 تن ديگر از متهمان برنامه ريزى براى حملات 11 سپتامبر 2001 مى گذشت که ناگهان فرياد يک متهم، در سالن دادگاه نظامى گوانتانامو پيچيد.

اين فرياد متهم يمنى "رمزى بن شيبه" بود که مى گفت: "دوران قذافى گذشت ولى هنوز روحيه قذافى گرى در گوانتانامو هست". او سپس رو به قاضى گفت: "من در معرض تهديدم … شايد دوباره مرا نبينيد. ممکن است مرا بکشند و بگويند خودکشى کرده است".

سخنان رمزى بن شيبه در واقع اظهارات وکلاى مدافعى را قطع کرده بود که به نوبه خود و يک به يک از لزوم تشريح رفتار با زندانيان مى گفتند. آنها مى خواستند از شکنجه هايى بگويند که موکلانشان در زندان متحمل شده اند. ليکن قاضى دادگاه نظامى سرهنگ جيمز پل به يکى از آنها گفت: به شما فرصت سخن در باره همه اين مسايل داده خواهد شد، اما نه الآن".

از سوى ديگر يک خانم وکيل مدافع به نام شاريل بورمان، که وکالت وليد بن عطاش يکى از متهمان اين پرونده را بر عهده دارد، با روسرى سياهى در دادگاه حاضر شد. او که در زندگى عادى خود روسرى بر سر نمى گذارد از همکاران زن خود که وکالت تسخيرى متهمان را بر عهده دارند خواست که پوششى مناسب با موازين اسلامى داشته باشند تا متهمان بدون احساس گناه، به راحتى و رو در رو با آنها نظرات و مشکلاتشان را مطرح کنند.

خالد شيخ محمد با تلاوت آياتى از قرآن کريم و اعلام اينکه "خواهان شهادت است" به تفصيل راجع به "جهاد" صحبت کرد. اما او معلوم نيست به چه منظورى وقتى که ديد خانمى به نقاشى کردن صحنه دادگاه پرداخته است، خواهان آن شد که اين خانم "بينى اش را کوچکتر بکشد".

در کنار متهم پاکستانى خالد شيخ محمد، و خواهر زاده اش على عبد العزيز على و دو تبعه سعودى وليد بن عطاش و مصطفى الحوساوى و زندانى يمنى رمزى بن شيبه، تعدادى از خانواده هاى قربانيان حوادث 11 سپتامبر 2001 حضور داشتند. يکى از بارزترين اعضاى اين خانواده ها، کليو راسل، برادر استيون راسل از آتش نشانان نيويورک بود که در جريان آن تهاجم کشته شد.

کليو راسل به خبرنگاران گفت که اصلا نمى خواهد بار ديگر دادگاه به عقب بيافتد و خواهان اعدام خالد شيخ محمد است. او تاکيد کرد که "همه ادله محکوميت متهمان را در اختيار دارد".

دادگاه نظامى در روز شنبه 6 مه، رسماً به متهمان تفهيم اتهام شد. خالد شيخ محمد و 4 زندانى ديگر به اتهام کشتن بيش از 2900 نفر محاکمه مى شوند و با مجازات اعدام روبرو هستند.

‫
خالد شيخ محمد متهم پاکستانى و خواهر زاده اش على عبد العزيز على و دو تبعه سعودى وليد بن عطاش و مصطفى الحوساوى و زندانى يمنى رمزى بن شيبه، متهم اند که بزرگترين عمليات تروريستى در تاريخ امريکا را برنامه ريزى کرده اند.

اتهامات ديگر آنها همدستى در توطئه با تشکيلات القاعده، کشتار شهروندان غيرنظامى، حمله به ساختمانهاى غير نظامى، ارتکاب قتل بر خلاف قواعد جنگى، آدم ربايى و ايجاد وحشت است.

در لايحه اتهامى ارايه شده به دادگاه، اسامى تک تک قربانيان آمده است. خالد بن محمد با اتهام ارتکاب قتل بر خلاف قواعد جنگى حدود 9 سال پيش بازداشت شد. او در زندانهاى مخفى "سى آى ا" (سازمان جاسوسى مرکزى امريکا) به سر برد تا آنکه در سال 2006 به زندان گوانتانامو منتقل گشت.

گفتنى است که دولت ايالات متحده امريکا تا کنون به ارتکاب شکنجه عليه خالد شيخ محمد و دو تن ديگر از زندانيان از طريق تظاهر به غرق کردن اعتراف کرده است. در يک گزارش افشا شده از "سى آى ا" سازمان جاسوسى مرکزى آمده است که خالد شيخ محمد 183 بار با حالت خفگى در آب شکنجه شده است.

کاخ سفيد در زمان رياست جمهورى اوباما خواهان آن بود که متهمان در دادگاههاى فدرال محاکمه شوند و مثل امريکايى ها محاکمه غيرنظامى داشته باشند. اما يک مصوبه سياسى کنگره امريکا تصويب کرد که پرونده متهمان 11 سپتامبر دوباره به دادگاههاى نظامى واگذار شود.

يکى از سؤالهايى که هنوز بى پاسخ مانده است، اين است که چرا وزارت دفاع امريکا اتهام قتل دانيل پيرل روزنامه نگار امريکايى را عليه خالد شيخ محمد مطرح نمى کند، حال آنکه او در يک اعتراف ضبط شده، با افتخار گفته است که "پيرل" را با "دستان مبارک" خود سر بريده است.

نکته ديگرى که هنوز روشن نيست، اين است که اصولا اين متهمان، وکلاى تسخيرى خود را قبول خواهند داشت يا خواهان وکلاى تعيينى خواهند شد.

ناظران و پيگيران امور گوانتانامو مى گويند که دلايل اتهامى عليه خالد شيخ محمد سنگين و گسترده است. لذا حتى اگر همه اظهارات مکرر او مبنى بر اينکه برنامه ريزى حملات سپتامبر کار او بوده است، ناديده گرفته شود، در محکوميت او نمى توان شک کرد.

حال اين سؤال مطرح است که دولت اوباما يا هر دولتى که جايگزينش شود، آيا خالد شيخ محمد را اعدام مى کند و او را طبق گفته اش به آرزويش که "شهادت" است مى رساند، يا تا آخر عمر در زندان نگهش مى دارد؟

يادآور مى شود که محاکمات نظامى زندانيان گوانتانامو از سال 2004 آغاز گريد. اين محاکمات را خبرنگاران و سايرين پيگيرى مى کنند. خبرنگاران بعضى از رسانه ها مانند "العربيه" به پايگاه نظامى گوانتانامو مى روند و بعضى ديگر از طريق تلويزيون مداربسته در پايگاه فورت ميد در نزديکى واشنگتن به تماشاى محاکمات مى پردازند. متن کتبى جريان دادگاه نيز ظرف 24 ساعت بعد از پايان هر محاکمه پخش مى شود.

البته حضور ما خبرنگاران از پشت شيشه ها صورت مى گيرد و صداها 40 ثانيه بعد به گوشهاى ما مى رسد تا مراقبان وقت آن را داشته باشند اطلاعات سرى احتمالى را از گفت و گوها پاک کنند. اين اطلاعات مى تواند شامل انواع و ابزار شکنجه، اماکن مخفى بازداشت و امثال اينها باشد.