منابع آگاه به مسايل نفتى پادشاهى عربى سعودى گزارش دادند که اين کشور توانسته است طى ماههاى اخير با بازسازى و نوسازى مسير نفت به کار رفته براى انتقال نفت عراق در زمان جنگ 8 ساله بغداد - تهران، خط لوله خاص خود را به راه انداخته است تا در شرايط اضطرارى جايگزين احتمالى عبور نفت از تنگه هرمز باشد.

از سوى ديگر منابعى غربى خبر از آن داده اند که پمپاژ آزمايشى نفت از طريق خط لوله قديم عملاً صورت گرفته و دست کم 4 ماه است که نفت را به مراکز ذخيره آن در منطقه "معجز" در نزديکى شهر "ينبع" واقع در سواحل درياى سرخ رسانده است.

دکتر راشد ابانمى از کارشناسان نفتى سعودى در اين باره به روزنامه سعودى "الشرق" گفت: اين امکان وجود دارد که ظرفيت خط لوله قديم نفت عراق را دو برابر سابق کرده و به 1.65 ميليون بشکه در روز رساند.

ابانمى اظهار داشت: با اقداماتى ساده و از طريق به کار گيرى مواد شيميايى خاصى، مى توان سرعت انتقال نفت را بيشتر کرد و از اين راه بر ظرفيت کارى مسير افزود.

منابعى مطلع در صنايع نفت سعودى در همين زمينه گفتند که اين کشور، پيش از اين، خط لوله مذکور را به عنوان جايگزينى براى تنگه هرمز در صورت تلاش تهران عليه اين تنگ، راه اندازى کرده است. لذا در صورتى که از روز يکشنبه (فردا- اول ژوئيه 2012، زمان آغاز تحريم هاى اروپايى) تهران بخواهد تنگه را ببندد، رياض خواهد توانست نفت خود را بدون نياز به عبور از تنگه هرمز صادر کند.

گفتنى است که در دهه 1980 در پى وقوع حملاتى عليه محموله هاى نفتى و نفتکش ها در منطقه از سوى هر دو طرف جنگ ايران و عراق (1980 تا 1988)، خط لوله نفت عراق در خاک سعودى ايجاد شد. اين خط از زمانى که ارتش صدام حسين به کويت حمله کرد (1990)، بلا استفاده ماند. تا اينکه پادشاهى سعودى در سال 2001 اين خط را به عنوان غرامت وامهاى خود به بغداد مصادره نمود.

طى سالهاى اخير اين خط لوله جهت انتقال گاز طبيعى به مخازن انرژى در غرب سعودى مورد استفاده قرار گرفت.

دکتر راشد ابانمى توضيح داد: ما براى مواجه شدن با معضل پيش رو، راههاى مختلفى را مدنظر قرار داديم تا بتوانيم جايگزينى جهت تنگه هرمز بيابيم. تغيير مسير لوله نفت عراق به طرف "سفانيه" و "خفجى"، بازسازى خط "تاپلاين" و خط نفتى شرق- غرب که به ينبع منتهى مى شود، از جمله گزينه ها بود. گزينه ديگر انتقال کند با استفاده از تانکرهاى نفت غول پيکر است.

وى افزود: در صورت بحرانى شدن وضع منطقه، همه گزينه ها در دسترس است و اينها علاوه بر "ذخيره سازى استراتژيک در خاک ژاپن مى باشد. اين امکان ظرف روزهاى آتى وجود دارد. زيرا تهران از ابتداى ژوئيه با آغاز تحريم ها، در برابر معضل اقتصادى سنگينى قرار مى گيرد و ناچار مى شود که به آن واکنش نشان دهد.

دکتر ابانمى گفت: هر چه به روز موعود نزديک تر شويم اين احتمال را قويتر مى بينيم که ايران تنگه هرمز را ببندد. لذا طى برهه زمانى اخير صحبت از امورى بالا گرفته است که از سالها پيش، هشدار آن داده مى شد. ما نبايد منتظر اين وضع مى مانديم. از دهه 1980 که با مشکل عراق روبرو شديم، بايد طرحهاى استراتژيک لازم را مطرح و اجرايى مى کرديم.

گفتنی است امارات متحده عربی نیز بیش از این خط لوله اى براى جايگزينى تنگه هرمز كشيد و آن را به راه انداخت كه نفت را به بندرى در امارت فجيره واقع در ساحل درياى عمان مى رساند.