میچیکو کاکوتانی
یک کتاب جدید که درباره اسامه بن لادن رهبر شبکه القاعده نوشته شده، تاثیر مرگ برادر بزرگتر اسامه بن لادن را در به تند روی کشیده شدن او بررسی کرده است. این کتاب به رابطه خانوادگی اسامه بن لادن پرداخته و به کشته شدن "سالم" برادر خوشگذارن اسامه اشاره کرده است. سالم در سال 1998 بر اثر سقوط هواپیما کشته شد.
ستیو کول برنده جایزه ادبی پولیتزر در کتاب "خانواده بن لادن" شرح می دهد که چطور این خانواده در قرن بیستم در عربستان سعوی قدرت و نفوذ پیدا کرد و در جمله ثروتمندان قرار گرفت.
این کتاب همچنین به رابطه اسامه بن لادن با برخی از اعضای خانواده اش می پردازد و ضمن نگاهی به زندگی او همراه با 53 خواهر و برادر دیگرش ، چگونگی تغییر سریع وضعیت عربستان را نیز در نظر می گیرد. به این ترتیب کتاب سعی می کند تا فارغ از شایعاتی که در باره اسامه بن لادن مطرح است، گذشته مردی را به نمایش بگذارد که در غرب از او به عنوان سمبلی از شرارت یاد می شود.
 |
علاقه به مطالعات اسلامی در سال 1967 وقتی اسامه بن لادن 9 ساله بود، پدرش در حادثه سقوط هواپیما کشته شد. اسامه بن لادن در مدرسه به مطالعات اسلامی علاقمند شد و سپس تحت تعلیم یک استاد بنیاد گرا قرار گرفت.
گفته می شود که این استاد اندیشه "جهاد انتقالی" را مطرح کرد و خط و خطوط اصلی فکری اسامه بن لادن را شکل داد. ولی سالم برادر ناتنی اسامه که بزرگتر از او بود، شخصیتی کاملا متفاوت داشت. او بزرگتر از سن و سالش نشان می داد، خوشگذران بود، به خلبانی هواپیمای جت علاقه داشت و توانست شرکتهای ساختمانی خانواده را به خوبی اداره کند.
دراین کتاب گفته می شود که در مجموع خانواده با اسامه بن لادن مهربان نبوده و او در انزوا قرار داشته است.
اگرچه دو برادر راههای متفاوتی را در پیش گرفته بودند، ولی سالم در تمام زندگی خود نفوذ قابل توجهی بر اسامه و بر خانواده بن لادن داشته است.علاقه بیش از حد سالم به خلبانی به قیمت جانش تمام شد و در سال 1998 بر اثر سقوط هواپیمای جتش کشته شد.
برنده جایزه پولیتزر در این کتاب استدلال می کند که درست در همین زمان اختلافات اسامه با بقیه اعضای خانوده بن لادن و نیز مقامات سعودی در حال بیشتر و بیشتر شدن بود. از طرفی هم ارتش اتحاد شوری در افغانستان مفتضحانه شکست خورد و باعث شد تا اسامه بن لادن و دیگر رهبران بنیاد گرا با دلگرمی بیشتری به فکر گسترش مبازرات مسلحانه خود بیفتند.
|
 |
تشکیل سازمان القاعده کول می گوید که برای نوشتن این کتاب با بسیاری از دوستان سالم دیدار کرده است و چیزی که دریافته این بود که اگر سالم زنده می ماند، هیچوقت حادثه یازده سپتامبر اتفاق نمی افتاد. چون با وجود سالم، به اسامه بن لادن که دولت عربستان سعودی نیز رابطه خوبی با او نداشت، میدان داده نمی شد.
اسامه بن لادن بخاطر حمایت از پیکارجویان یمن و مخالفت با حضور سربازان آمریکایی در خاک عربستان (بعد از حمله صدام به کویت) از طرف دولت عربستان تحت تعقیب بود.
بعد از اینکه اسامه به سودان رفت اختلافات او با خانوده حاکم در عربستان سعودی بیشتر و بیشتر شد. برادرهای دیگرش که تاثیر و قدرت سالم را نداشتند، موفق نشدند که او را از این مخالفت منصرف کنند تا اینکه سرانجام با او قطع رابطه کردند. حتی پسر بزرگ اسامه بن لادن هم راهش را از او جدا کرد. کتاب می گوید که این انزوا باعث شد تا اسامه بن لادن هرچه بیشتر به سوی بنیاد گرایی برود.
او در اوایل 1980 به پاکستان سفر کرد و با ثروتش نفوذ زیادی در میان افغانهایی که علیه دولت تحت حمایت شوروی سر به شورش برداشته بوند،، یافت. این نفوذ باعث شد که در سال 1986 اسامه کاملا به پیشاور در مجاورت مرزهای افغانستان و پاکستان نقل مکان کند.
او سپس با سفر به لندن سعی کرد تا اسلحه بیشتری تهیه کند و سازمان القاعده را تشکیل داد. این سازمان در آن زمان از نیروهای داوطلب عرب تشکیل شده بود.
ستیو کول برنده جایزه ادبی پولیتزر در این کتاب می نویسد، اوایل دهه 1990 میلادی را تصور کنید که سالم می توانست اسامه را از ادامه این راه منصرف کند و به زندگی عادی باز گرداند. |
