علی رجاء

جرج بوش رییس جمهور آمریکا در حالی وارد عربستان سعودی می شود که بهای نفت به 130 دلار در هر بشکه نزدیک شده و این امر بر بحران اقتصادی آمریکا به شدت تاثیر گذاشته است.

از طرفی نیز در حوزه سیاست خارجی حرکت اخیر حزب الله در لبنان، دولتهای طرفدار آمریکا در خاورمیانه را در موقعیتی دشوار قرار داده و دست آنها را به شدت ضعیف کرده است.

به گونه ای که اعضای اتحادیه عرب به دولت فواد سینوره توصیه کردند که چاره ای جز عقب نشینی در برابر خواسته های حزب الله ندارد.

عربستان می تواند در هر دوی این زمینه ها به عنوان متحدی قدرتمند برای آمریکا عمل کند و جزئی از راه حلهای مقطعی و کوتاه مدت برای این مشکلات باشد.

شکی نیست که اگر عربستان ظرفیت تولید نفت خود را افزایش دهد، اثری کاهنده بر قیمت نفت خواهد داشت و از فشارهای موجود بر اقتصاد آمریکا اندکی خواهد کاست.

علاوه بر این عربستان می تواند در مواجهه با ایران در منطقه بیشتر تلاش کند. به این معنا که از طرفی جهان عرب را به انزوای بیشتر ایران تشویق کند و از نفوذ خود بر این کشورها استفاده کند و از طرفی دیگر با امکانات مالی هنگفت خود به حمایت از گروههای مخالف ایران در منطقه بپردازد.

ولی عربستان در برابر دادن این امتیازها از آمریکا چه می خواهد؟

رابطه آمریکا و عربستان به هفتاد و پنجمین سال خود رسیده است و در تمام این هفت دهه دو کشور، از متحدان نزدیک یکدیگر به حساب می آمده اند. البته در دوره هایی این روابط دستخوش بی اعتمادی و سردی نیز شده است ولی در مجموع دولتهای دو کشور، دولتهای دوست به حساب می آمده اند.

بخشی از این دوستیها به رابطه پر تنش عربستان با برخی از کشورهای منطقه از جمله عراق زمان صدام حسین و ایران قبل و بعد از انقلاب بر می گردد.

کارشناسان می گویند که اخیرا نیز برجسته تر شدن نقش ایران در تحولات منطقه ای، موضوع تقویت رابطه آمریکا با عربستان نیز پر رنگ تر شده است.

اما این دلایل برای جلب همکاری نزدیک عربستان کافی است؟

یکی از مهترین اموری که در این زمینه مطرح است، اختلاف نظر عربستان سعودی و آمریکا در باره مسئله اسرائیل و فلسطینیها است.

درست یک روز قبل از این دیدار، جرج بوش در کنست اسرائیل دریک سخنرانی کاملا احساسی و شور انگیز گفت که دوستی آمریکا و اسرائیل ابدی است و تاکید کرد که در هیچ حالتی این رابطه تضعیف نخواهد شد.

او که یکی از اهداف سفرش پیشبرد گفتگوهای صلح خاورمیانه نیز عنوان شده بود، در این سخنرانی جز اشاره ای اندک به روند صلح، از وظایف اسرائیل برای پیشبرد این روند سخنی به میان نیاورد.

اگر عربستان به حمایت آمریکا از بخشی ازمواضع اعراب در قبال مسئله فلسطین به عنوان یکی از شرطهای پذیرفتن درخواستهای آمریکا چشم دوخته باشد، باید گفت که از همین اکنون حساب کار خود را کرده است.