عبدالمنعم سعيد علي
گزارش وال ستريت ژورنال درباره توازن جدید نیروها در منطقه
مصر در تاريخ 8 آوريل از کشف يک شاخه حزب الله که در داخل مرزهايش به فعاليت مشغول بود، خبر داد. اين اعلام، امکان نگرشی کم نظير به نحوۀ دخالت ايران و عواملش در خاورميانه را فراهم می آورد.
به گفته مقامات مصری، اين شاخه سرگرم طراحی حمله به اماکن توريستی در سينا، نظارت بر اهداف استراتژيک نظير کانال سوئز و انتقال سلاح و پول به حماس بوده است. حسن نصرالله رهبر حزب الله پذيرفته است که رهبر اين شاخه يکی از اعضای حزب الله بوده و سرگرم تدارک «کمک های ترابری برای براداران فلسطينی در حمل و نقل تسليحات و افراد» بوده است.
اين اقدام که از سوی يک شاخه جسور حزب الله صورت گرفته است، تحت پشتيبانی و تشويق ايران انجام شده؛ کشوری که به دنبال افزايش قدرت خود در ميان کشورهای عرب خاورميانه است. نشانه های غير قابل انکاری از اقدامات هدفدار ايران، برای خرابکاری در تلاش های منطقه ای دولت مصر جهت ايجاد ثبات در شش ماه گذشته موجود است. حماس به تحريک ايران، از قبول تمديد آتش بس شش ماهه با اسرائيل تحت ميانجيگری مصر سر باز زد. اين اقدام به جنگ غزه در ماه دسامبر انجاميد. در بحبوحۀ اين جنگ، نصرالله از مردم مصر و ارتش آن کشور خواست به شهر رفح هجوم ببرند و مرز رفح با غزه را به زور باز کنند؛ اقدام تحريک آميزی که شورش و طغيان را تبليغ می کرد.
پس از پايان جنگ غزه، مصر دوباره تمام توان خود را برای برقراری آتش بس طولانی مدت به کار گرفت. اما ايران به رهبران فلسطينی فشار وارد کرد تا دربرابر آتش بس مقاومت کنند. تلاش های ممتد قاهره برای تشکيل دولت متحد فلسطين، از طريق کنار هم نشاندن فتح و حماس، نيز تحت الشعاع فشار شديد ايران بر حماس قرار گرفته است.
تهران، مصر را بزرگترين رقيب خود در منطقه قلمداد می کند و آنرا قوی ترين کشور عربی در مقابل نفوذ منطقه ای خود می بيند. اقدام حزب الله در مصر نيز بايد در همين راستا ارزيابی شود. حزب الله با ايفای نقش در خط مقدم ايران، به تحت الشعاع قرار دادن فرآيند ديپلماتيکی دست زده که خود می تواند روزی به راه حل دو دولت برای مناقشه اسرائيل- فلسطين بينجامد.
تلاش های مستمر مصر برای برقراری صلح در منطقه و تشويق ساير کشورها به ادامه اين مسير، موقعيت ايران برای تبديل شدن به تنها قدرت بالقوه منطقه و پيگيری امور افراطی از سوی آن کشور را با خطر روبرو کرده است. به همين دليل، تهران در پی بی اهميت جلوه دادن دورنمای صلح است و به همراه عوامل خود، اعتقاد دارد اين روشی برای مهار مصر است. از سوی ديگر، منافع امنيتی مصر در خليج (فارس) و نقش سنتی آن کشور در برقراری ثبات منطقه ای، به عنوان يک مانع آشکار دربرابر بلند پروازی های منطقه ای ايران ارزيابی می شود.
موقعيت حاضر، برای باراک اوباما و اعضای دولت وی که از دور به مسائل نگاه می کنند، قابل درک است. توافق نهائی در مناقشه اسرائيل و فلسطين، منتهای خواست آمريکا برای مهار نفوذ فزايندۀ ايران در خاورميانه است.
در همين حال، دولت اوباما بايد دولت دست راستی اسرائيل را متقاعد به پذيرش راه حل دو دولت و خواست بين المللی کند. ضمناً بايد برای پايان بخشيدن به شهرک سازی غيرقانونی يهوديان که اکنون بيش از هر زمان ديگری صلح را تهديد می کند، چاره ای بيانديشد.
تمرکز دولت آمريکا بر روی معضل برنامه هسته ای ايران، نبايد اذهان را از رويکرد اين کشور به فرآيند صلح و حمايت آن کشور از تروريسم دور کند. چالش ايران برای وضعيت منطقه، چند وجهی است، و به همين دليل واشنگتن بايد يک رويکرد فراگير را برای فرآيند نوپای تماس خود با ايران مدنظر داشته باشد.
آقای علی، مدير مرکز مطالعات سياسی و استراتژيک الاهرام در قاهره است.
منبع:روزآنلاین
چاپ
ذخيره
بفرستيد
