عاجل

البث المباشر

سفر رئیس جمهور سوریه به ایران و اهمیت آن

بشار اسد در تهران با احمدی نژاد دیدار و گفت و گو کرد

بشار اسد رئیس جمهور سوریه امروز شنبه 2 – 10 - 2010 به تهران سفر کرد و با محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری اسلامی ایران دیدار وگفت وگو کرد.

آخرین دیدار رئیس جمهور دو کشور 18 سپتامبر گذشته بود که احمدی نژاد پیش از عزیمت به الجزایر ساعاتی در فرودگاه بین المللی دمشق توقف کرد و با اسد درباره مسائل دارای اهمیت مشترک گفت و گو کرد.

ماه می گذشته نیز در سفری که رئیس جمهوی اسلامی به سوریه داشت، دو کشور روادید میان خود را لغو کردند.
این سفر اما به جز روابط دوجانبه و مبادلات افتصادی و تجاری ، از نظر زمان انجام آن دارای اهمیت است.

پروتوکل های معمول

خبرگزاری های دولتی ایران و سوریه درباره سفر اسد به تهران، گزارش هایی ارئه دادند که به تشریفات و پروتوکل های معمول خلاصه شده است.

پايگاه اطلاع رساني رياست جمهوري اسلامی ایران در گزارش خود آورده است که، احمدي نژاد‌ و اسد امروز شنبه در مذاكرات خصوصي خود، نزديكي تهران و دمشق را در تثبيت امنيت، صلح و ثبات منطقه‌اي تاثير گذار و تعيين كننده دانستند.

سوریه و ایران به عنوان دو کشور همپیمان در منطقه به شمار می روند. این روابط نزدیک با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 آغاز شد. همچنین سوریه در پناه دادن به انقلابیون ایرانی در لبنان نقش ویژه ای ایفا کرد. سوریه در جنگ هشت ساله ایران و عراق، پشتیبان ایران بود.

به گزارش مرکز اطلاع رسانی ریاست جمهوری ایران و همچنین خبرگزاری دولتی سوریه "سانا"، احمدی نژاد و اسد با بررسي راه‌هاي تقويت مناسبات اقتصادي دو كشور، بر ضرورت افزايش هر چه بيشتر همكاري هاي اقتصادي و تجاري هماهنگ با روابط سياسي تاكيد كردند.

احمدي نژاد در اين ديدار با اشاره به سير حوادث و تحولات منطقه تصريح كرد: "مواضع دو كشور در مقايسه با سالهاي گذشته تقويت و تثبيت شده است."

رييس جمهوري اسلامي در این دیدار مواضع معمول خود را علیه ایالات متحده و اسرائیل تکرار کرده و با تاكيد بر اينكه "چهره آمريكا در هم شكسته و رژيم صهيونيستي رسوا شده است"، اظهار داشت: "شرايط كنوني منطقه در مسير منافع ملت‌هاي منطقه در حال تغيير است."

احمدي نژاد همچنين با اشاره به اوضاع عراق ، لبنان و فلسطين اظهار داشت: "نگاه كلان دو كشور نسبت به كشورها و ملت هاي منطقه، مقاومت و تقويت همكاري هاي اقتصادي مي تواند به نفع ملت هاي منطقه باشد."

بنا بر این گزارش ها رييس جمهور سوريه نيز در اين ديدار روابط دو كشور را عميق و ريشه‌اي توصيف كرد و گفت: "اگر چه گام‌هاي مهمي در جهت ارتقاي مناسبات دو كشور برداشته شده است ولي ظرفيت‌هاي فراواني وجود دارد كه مي توان از آن به نفع دو ملت و منطقه استفاده كرد."

اسد امضاي توافقنامه‌هاي چند جانبه بين كشورهاي منطقه را با اهمیت خواند و اظهار داشت: "وجود چنين توافقنامه هايي از لحاظ اقتصادي، سياسي و حتي امنيتي به نفع منطقه است."

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری اسلامی ایران بشار اسد با اشاره به موضوع صلح فلسطين خاطر نشان كرد: "در روند صلح فلسطين هيچ تغييري ايجاد نشده است و اين مذاكرات هدفي جز حمايت از اوباما در داخل آمريكا دنبال نمي كند."

اهمیت منطقه ای سفر

به غیر از آن چه خبرگزاری های رسمی گزارش داده اند و همچنین روابط دوجابنه ای که میان سوریه و ایران وجود دارد، اهمیت سفر اسد به تهران در زمانبندی آن نهفته است.

ایالات متحده آمریکا چندی است میانجیگری مذاکرت صلح مستقیم میان اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین را برعهده گرفته است. اگر چه این مذاکرات با موانع سختی رو به رو شده و ادامه آن در حال حاضر مبهم است، اما آمریکا سعی دارد به موازات میانجی گفت و گوهای صلح میان اسرائیل و سوریه باشد.

در همین راستا هفته گذشته جرج میچل فرستاده ویژه رئیس جمهور آمریکا به خاورمیانه به دمشق رفت و با بشار اسد دیدار و گفت وگو کرد. او در این دیدار بر اهمیت از سر گیری مذاکرات صلح میان سوریه و اسرائیل تاکید کرد.

بشار اسد هم با تاکید بر این که کشوری خواهان صلح است گفت تنها ایالات متحده آمریکا است که می تواند صلح را میان اسرائیل و سوریه محقق سازد.

مذاکرات صلح میان سوریه و اسرائیل پس از طی روندی 10 ساله در سال 2000 به بنبست رسید. در آن زمان حافظ اسد رئیس جمهور سوریه بود. شرط دمشق برای صلح با تل اویو عقب نشینی اسرائیل از بلندی های جولان است.

اسرائیل در جنگ سال 1967 بلندی های جولان را اشغال کرد و در سال 1982 آن را به عنوان بخشی از خاک خود اعلام کرد؛ اقدامی که هیچ گاه مورد تایید سازمان ملل متحد قرار نگرفت.

از سویی پس از سفر میچل به سوریه، هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا در نیویورک با ولید المعلم وزیر امور خارجه وسوریه دیدار و گفت و گو کرد. بی جی کرولی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پس از این دیدار به خبرنگاران گفت که المعلم برای از سر گیری مذاکرات صلح سوریه و اسرائیل، اهمیت ویژه ای قائل است.

المعلم همچنین در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد اعلام کرد که سوریه آماده است مذاکرات خود با اسرائیل را از نقطه توقف آن از سر گیرد به شرط این که اراده ای در تل آویو برای صلح وجود داشته باشد.

در سال 2008 سوریه و اسرائیل مذاکرات غیر مستقیمی را با وساطت ترکیه آغاز کردند که این مذاکرات با حمله اسرائیل به نوار غزه فلسطین ناتمام ماند.

به نظر می رسد اسد می خواهد مقام های ایرانی را از روابط دوجانبه مطمئن کند.

جمهوری اسلامی مخالف گفت و گوهای صلح با اسرائیل است اما سوریه در چارچوب اتحادیه عرب مشکلی با این مذاکرات ندارد. سوریه نمی خواهد در صورت آغاز مذاکراتی با اسرائیل، روابط با تهران که از آن بسیار بهره می برد، تیره شود.

از سوی دیگر لبنان یکی دیگر از محورهای بسیار پر اهمیت میان دو طرف است. اکنون لبنان در وضعیتی از تنش سیاسی به سر می برد که از پرونده ترور رفیق حریری نخست وزیر اسبق این کشور نشات گرفته است. دادگاه بین المللی رسیدگی کننده به این پرونده که ابتدا برخی مقام های سوری را به دست داشتن در این ترور متهم کرده بود، اکنون این اتهام ها را زدوده است. سعد حریری نخست وزیر کنونی لبنان نیز اعلام کرد که در متهم کردن سوریه به دست داشتن در ترور پدرش عجله کرده و دمشق نقشی در این ماجرا نداشته است.

اما حزب الله لبنان که گروهی شبه نظامی است و در پارلمان و دولت لبنان نیز نماینده دارد، اعلام کرده که بنا بر اخبار رسیده، دادگاه بین المللی قصد دارد شماری از اعضای این حزب را به دست داشتن در ترور حریری متهم کند. حسن نصر الله دبیرکل این حزب اعلام کرده که در مقابل هر اتهامی خواهد ایستاد. حزب الله همچنین خواستار منحل شدن این دادگاه است. اکنون این وضعیت و پایبندی جناح اکثریت پارلمان لبنان به دادگاه بین المللی، تنش ها را در لبنان بیش از پیش گسترده کرده که بیم آن می رود این تنش ها به رو در رویی خیابانی میان جناح های سیاسی منتهی شود.

جمهوری اسلامی بزرگترین پشتیبان و حامی حزب الله لبنان است. حزب الله نیز خود را تابع رهبری ایران می دادند. جمهوری اسلامی نمی خواهد حزب الله در چنین ماجرایی متهم شود. در همین حین احمدی نژاد قرار است در روزهای آینده به لبنان سفر کند اما اغلب نمایندگان پارلمان لبنان از این سفر ابراز نگرانی کرده اند.

از آن جای که لبنان برای ایران و سوریه بسیار مهم است و هر کدام از آنها در لبنان داری نفوذ استراتژیک هستند، اوضاع لبنان به هر ترتیب در گفت و گوهای احمدی نژاد و اسد قرار خواهد گرفت.

دیگر مساله منطقه ای عراق است. این کشور رکورد دار فاصله زمانی میان انتخابات پارلمانی و تشکیل دولت شده است. حدود هفت ماه از انتخابات پارلمانی عراق می گذرد اما سیاستمداران این کشور نتوانسته اند بر سر تشکیل دولت به توافق برسند.

مساله ای که عراق را وارد گردونه جدیدی از خشونت ها کرده است.
اختلاف اصلی برای تشکیل دولت عراق مساله انتخاب شخص نخست وزیر است. اگر چه گروهای شیعی روز جمعه بر سر نامزدی مجدد نوری مالکی برای این پست به توافق رسیده اند، اما هنوز اکثریت مطلق پارلمان را در اختیار ندارند.

سوریه و جمهوری اسلامی نیز با اعمال نفوذ از طریق بازیگران اصلی درصحنه سیاست این کشور وارد این گود شده اند. منافع دو کشور اما در عراق یکسان نیست. جمهوری اسلامی اصرار دارد که نخست وزیری از دایره شیعیان خارج نشود اما سوریه با ایاد علاوی که در راس ائتلاف نیروهای سکولار و سنی قرار دارد ، نزدیکتر است.

البته مالکی در هفته های اخیر با ارسال هیاتی به سوریه تلاش کرد روابط خود را با دولت سوریه بهبود بخشد.

روابط میان مالکی و دمشق پس از آن که دولت عراق سوریه را به پناه دادن به شماری از عاملان حملات در این کشور متهم کرد ، تیره شده بود. علاوی هم اینک اعلام کرده که در دولتی که مالکی در راس آن باشد، مشارکت نخواهد کرد.

با توجه به این که خبرگزاری ها اعلام کردند که عراق هم یکی از مباحث گفت وگوها میان اسد و احمدی نژاد است، به نظر می رسد دو طرف می خواهند به توافقی که به سود منافعشان در این کشور باشد، دست یابند.